+90 (212) 871 48 85-86     [email protected]

2018 / 39:DÖVİZLİ SÖZLEŞME SINIRLAMASINA İLİŞKİM İSTİSNALARDA DEĞİŞİKLİĞE GİDİLMİŞTİR.

M E V Z U A T B İ L G İ L E N D İ R M E S İ R K Ü L E R İ

TARİH

16.11.2018

SAYI

2018 -39

 

KONU

DÖVİZLİ SÖZLEŞME SINIRLAMASINA İLİŞKİM İSTİSNALARDA DEĞİŞİKLİĞE GİDİLMİŞTİR.

 

 

16 Kasım 2018 tarihli ve 30597 sayılı Resmi Gazete'de "Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2008-32/34)'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (No: 2018-32/52)" yayımlandı.

Tebliğ ile 6 Ekim 2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan ve dövizli sözleşme sınırlamasının istisna hallerini düzenleyen "Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2008-32/34)'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (No: 2018-32/51)" değiştirilmiştir.

Bu Tebliğ ile yapılan değişiklikler özetle aşağıdaki gibidir.

1) Bazı gayrimenkul satış ve kiralama sözleşmeleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılabilecektir.

Bilindiği üzere, Tebliğin ilk halinde Türkiye'de yerleşik kişilerce yapılan gayrimenkul satış ve kiralama sözleşmelerine herhangi bir istisna getirilmemişti.

Bu Tebliğ ile yapılan değişiklik uyarınca;

a) Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile vatandaşlık bağı bulunmayan Türkiye'de yerleşik kişilerin veya dışarıda yerleşik kişilerin Türkiye'de bulunan; şube, temsilcilik, ofis, irtibat bürosu, doğrudan veya dolaylı olarak yüzde elli ve üzerinde pay sahipliklerinin veya ortak kontrol ve/veya kontrolüne sahip bulunduğu şirketler ile serbest bölgedeki faaliyetleri kapsamında serbest bölgelerdeki şirketlerin alıcı veya kiracı olarak taraf oldukları gayrimenkul satış ve gayrimenkul kiralama sözleşmelerinde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılabilecektir.

b) Kültür ve Turizm Bakanlığından belgeli konaklama tesislerinin işletilmesi amacıyla kiralanmasıyla ilgili gayrimenkul kiralama sözleşmelerinde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılabilecektir.

c) Gümrüksüz satış mağazalarının kiralanmasına ilişkin gayrimenkul kiralama sözleşmelerinde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılabilecektir.

Diğer taraftan, Tebliğin ilk halinde, Türkiye'de yerleşik kişiler; kendi aralarında akdedecekleri; konusu serbest bölgeler dahil yurt içinde yer alan gayrimenkuller olan, konut ve çatılı iş yeri dâhil gayrimenkul satış ve kiralama sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştıramayacakları belirtilmişti.

Bu Tebliğ ile yapılan değişiklik uyarınca, serbest bölgeler, döviz cinsinden veya dövize endeksli gayrimenkul satış ve kiralama konusundaki kısıtlama kapsamından çıkarılmıştır.

2) Kira sözleşmeleri kapsamında verilen depozitolar ve sözleşmelerin ifası kapsamında dolaşıma girmiş kıymetli evraklar için TL'ye dönüşüm zorunluluğu bulunmamaktadır.

Tebliğin ilk halinde; Tebliğ kapsamında sözleşmelerin TL'ye çevrilmesi hükümlerinin, tahsili yapılmış veya gecikmiş alacaklar için uygulanmayacağı belirtilmişti.

Bu Tebliğ ile yapılan değişiklik uyarınca, ilgili bölüm kapsamı genişletilerek, gayrimenkul kira sözleşmeleri kapsamında verilen depozitolar ve sözleşmelerin ifası kapsamında dolaşıma girmiş kıymetli evraklar için de bu fıkra hükmünün uygulanmayacağı belirtilmiştir.

3) Döviz cinsinden maliyet içeren eser sözleşmeleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılabilecektir.

Tebliğin ilk halinde, Türkiye'de yerleşik kişiler; kendi aralarında akdedecekleri, 4490 sayılı Kanun ile 491 sayılı Kanunda tanımlanan gemilerin inşası, tamiri ve bakımı dışında kalan eser sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştıramayacakları belirtilmişti.

Bu Tebliğ ile yapılan değişiklik uyarınca, Türkiye'de yerleşik kişilerin kendi aralarında akdedecekleri; döviz cinsinden maliyet içeren eser sözleşmelerinde, sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılabilecektir.

4) Bazı hizmet sözleşmelerinin istisna kapsamı genişletilmiştir.

Tebliğin ilk halinde, Türkiye'de yerleşik kişilerin, kendi aralarında akdedecekleri, Türkiye'de başlayıp yurtdışında sonlanan ve yurtdışında başlayıp Türkiye'de sonlanan elektronik haberleşme ile ilgili hizmet sözleşmelerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılabileceği belirtilmekteydi.

Bu Tebliğ ile yapılan değişiklik uyarınca, Türkiye'de yerleşik kişilerin kendi aralarında akdedecekleri;

  • Türkiye'de başlayıp yurtdışında sonlanan,
  • Yurtdışında başlayıp Türkiye'de sonlanan veya
  • Yurt dışında başlayıp yurtdışında sonlanan

tüm hizmet sözleşmeleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak yapılabilecektir.

5) Dışarıda yerleşik kişilerin Türkiye'de bulunan ortak kontrol ve/veya kontrolüne sahip bulunduğu şirketler ile iş ve hizmet sözleşmeleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılabilecektir.

Tebliğin ilk halinde, dışarıda yerleşik kişilerin Türkiye'de bulunan; şube, temsilcilik, ofis, irtibat bürosu, doğrudan veya dolaylı olarak yüzde elli ve üzerinde pay sahipliklerinin bulunduğu şirketler ile serbest bölgedeki faaliyetleri kapsamında serbest bölgelerdeki şirketlerin taraf olduğu iş ve hizmet sözleşmelerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılabileceği belirtilmekteydi.

Bu Tebliğ ile yapılan değişiklik uyarınca, dışarıda yerleşik kişilerin Türkiye'de bulunan; şube, temsilcilik, ofis, irtibat bürosu, doğrudan veya dolaylı olarak yüzde elli ve üzerinde pay sahipliklerinin veya ortak kontrol ve/veya kontrolüne sahip bulunduğu şirketler ile serbest bölgedeki faaliyetleri kapsamında serbest bölgelerdeki şirketlerin işveren veya hizmet alan olarak taraf olduğu iş ve hizmet sözleşmelerinde, sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılabilecektir.

6) Türkiye'de yerleşik sayılan bazı kişiler, sözleşmenin yurt dışında ifa edilmesi durumunda, Türkiye'de yerleşik sayılmayacaklardır.

Tebliğin ilk halinde, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar kapsamında Türkiye'de yerleşik sayılmadığı halde, Türkiye'de yerleşik kişilerin yurt dışındaki; şube, temsilcilik, ofis, irtibat bürosu, işlettiği veya yönettiği fonlar, yüzde elli ve üzerinde pay sahipliklerinin bulunduğu şirketler ile doğrudan ya da dolaylı olarak sahipliklerinde bulunan şirketler 32 Sayılı Kararın 4 üncü maddesinin (g) bendi(*) uygulaması kapsamında Türkiye'de yerleşik olarak değerlendirileceği belirtilmekteydi.

(*) g) (Ek: 2018/85 - 13.09.2018/ m.1) Türkiye'de yerleşik kişilerin, Bakanlıkça belirlenen haller dışında, kendi aralarında menkul ve gayrimenkul alım satım, taşıt ve finansal kiralama dâhil her türlü menkul ve gayrimenkul kiralama, leasing ile iş, hizmet ve eser sözleşmelerinde sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılamaz.

Bu Tebliğ ile yapılan değişiklik uyarınca, Türkiye'de yerleşik kişilerin yurt dışındaki; şube, temsilcilik, ofis, irtibat bürosu, işlettiği veya yönettiği fonlar, doğrudan veya dolaylı olarak yüzde elli ve üzerinde pay sahipliklerinin bulunduğu şirketler ile doğrudan ya da dolaylı olarak sahipliklerinde bulunan şirketler, söz konusu sözleşmenin yurt dışında ifa edilmesi durumundaTürkiye'de yerleşik sayılmayacaklardır.

7) İş makinalarının satış ve kiralamaları döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılabilecektir.

Tebliğin ilk halinde, Türkiye'de yerleşik kişilerin; kendi aralarında akdedecekleri, iş makineleri dâhil taşıt satış ve kiralama sözleşmelerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılamayacağı belirtilmekteydi.

Bu Tebliğ ile yapılan değişiklik uyarınca, iş makinalarının satış ve kiralama sözleşmeleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılabilecektir.

8) Donanım ve yazılımlara ilişkin lisans ve hizmet sözleşmelerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak yapılabilmesi için yurt dışında üretilmesi şartı getirilmiştir.

Tebliğin ilk halinde, Türkiye'de yerleşik kişilerin; kendi aralarında akdedecekleri; bilişim teknolojileri kapsamında yurt dışında üretilen yazılımlara ilişkin satış sözleşmeleri ile donanım ve yazılımlara ilişkin lisans ve hizmet sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırmalarının mümkün olduğu belirtilmişti.

Bu Tebliğ ile yapılan değişiklik uyarınca, Türkiye'de yerleşik kişilerin; kendi aralarında akdedecekleri; bilişim teknolojileri kapsamında yurt dışında üretilen yazılımlara ilişkin satış sözleşmeleri ile yurt dışında üretilen donanım ve yazılımlara ilişkin lisans ve hizmet sözleşmelerinin sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılabilecektir.

9) Taşımacılık faaliyetlerine ilişkin hizmet sözleşmelerinde akaryakıt fiyatlarına endeksleme yapılması mümkün hale getirilmiştir.

Tebliğin ilk halinde, uluslararası piyasalarda fiyatı döviz cinsinden belirlenen kıymetli madenlere ve/veya emtiaya endekslenen ve/veya dolaylı olarak dövize endekslenen sözleşmelerin, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararın 4 üncü maddesinin (g) bendi uygulaması kapsamında dövize endeksli sözleşme olarak değerlendirileceği belirtilmişti.

Bu Tebliğ ile yapılan değişiklik uyarınca, taşımacılık faaliyetlerine ilişkin hizmet sözleşmelerinde akaryakıt fiyatlarına endeksleme yapılmasının mümkün olduğu belirtilmiştir.

10) 13/9/2018 tarihinden önce akdedilmiş yolcu taşıma amaçlı ticari taşıt satış sözleşmeleri ile menkul ve gayrimenkullere ilişkin finansal kiralama sözleşmeleri istisna kapsamına alınmıştır.

Tebliğin ilk halinde, 13/9/2018 tarihinden önce akdedilmiş bulunan iş makineleri dâhil, taşıt kiralama sözleşmelerine TL'ye geçiş hususunda istisna tanınmıştı.

Bu Tebliğ ile yapılan değişiklik uyarınca, 13/9/2018 tarihinden önce akdedilmiş bulunan taşıt kiralama ve yolcu taşıma amaçlı ticari taşıt satış sözleşmeleri ile menkul ve gayrimenkullere ilişkin finansal kiralama sözleşmeleri de istisna kapsamına dahil edilmiştir.

11) İstisna tanınan işlemlerde tarafların karşılıklı mutabakatını arayan fıkra yürürlükten kaldırılmıştır.

Tebliğin ilk halinde, istisna tanınan tarafların karşılıklı mutabakatıyla yeni yapılacak sözleşmelerin veya mevcut döviz cinsinden veya dövize endeksli sözleşmelerin Türk parası olarak yeniden kararlaştırılması talep edilmesi durumunda sözleşmelerde yer alan bedellerin Türk parası cinsinden kararlaştırılabileceği belirtmekteydi.

Bu Tebliğ ile yapılan değişiklik uyarınca, bu düzenlemeye ilişkin bir önceki Tebliğin 25 fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.

Saygılarımızla….

 

Tarih : 16.11.2018